Cymru Sir Benfro

Gwylio morloi ym Mhen Cemaes

Yr Hydref yw'r adeg orau o'r flwyddyn i sylwi ar un o famaliaid mwyaf poblogaidd Sir Benfro, sef morlo llwyd yr Iwerydd. Nid yn unig dyma'r adeg o'r flwyddyn pryd y daw'r benywod i'r lan i roi genedigaeth, ond mae siawns dda iawn y byddwch yn cael gweld eu lloi bach gwyn blewog hefyd. Mae'r lloi fel arfer yn cyrraedd rhwng diwedd mis Awst a dechrau mis Tachwedd, gan ddechrau eu bywyd gyda ffwr gwyn meddal fel sidan. O fewn y mis cyntaf, bydd llo yn cynyddu ei bwysau geni deirgwaith diolch i laeth llawn braster y fam. Yna, mae'n diosg ei ffwr babi gwyn, gan dyfu yn ei le got oedolyn drwchus, dywyllach sy'n dal dŵr. Mae'r llo wedyn yn barod i fentro i'r tonnau a dysgu dal pysgod drosto'i hun.

Pen Cemaes, yng Ngogledd Sir Benfro, yw'r clogwyn môr uchaf yng Nghymru ac mae'n safle bridio pwysig, lle caiff llawer o loi eu geni. Y traeth caregog anhygyrch o dan y clogwyni yw lleoliad yr ymgynulliad mwyaf o forloi llwyd Iwerydd yn Sir Benfro, lle gall hyd at 200 o forloi a'u lloi fod ar y lan ar unrhyw adeg.